A - I n f o s

a multi-lingual news service by, for, and about anarchists **
News in all languages
Last 40 posts (Homepage) Last two weeks' posts Our archives of old posts

The last 100 posts, according to language
Greek_ 中文 Chinese_ Castellano_ Catalan_ Deutsch_ Nederlands_ English_ Français_ Italiano_ Polski_ Português_ Russkyi_ Suomi_ Svenska_ Türkçe_ _The.Supplement

The First Few Lines of The Last 10 posts in:
Castellano_ Deutsch_ Nederlands_ English_ Français_ Italiano_ Polski_ Português_ Russkyi_ Suomi_ Svenska_ Türkçe_
First few lines of all posts of last 24 hours | of past 30 days | of 2002 | of 2003 | of 2004 | of 2005 | of 2006 | of 2007 | of 2008 | of 2009 | of 2010 | of 2011 | of 2012 | of 2013 | of 2014 | of 2015 | of 2016 | of 2017 | of 2018 | of 2019

Syndication Of A-Infos - including RDF - How to Syndicate A-Infos
Subscribe to the a-infos newsgroups

(tr) DAF, Meydan #51 - Kursu, Yurdu, Vakfiyla Müridi, Hocasi, Seyhiyle Dinsel Siddet - Hüseyin Civan

Date Wed, 20 Nov 2019 09:38:08 +0200


Kuran kurslarinda, tarikat yurtlarinda, medreselerde, cemaat evlerinde, vakif yatakhanelerinde ardi arkasi kesilmeyen cinsel siddet vakalariyla, yasanilan cografyanin farkli yerlerinden gelen haberlerle sarsiliyoruz. Içinde yasanilan dünyanin gerçekligini anlama ve sorgulama çagindaki çocuklar ve gençler, yasamlarinin kalaninda telafisi zor fiziksel ve psikolojik travmalara maruz kaliyorlar. ---- Mevcut duruma iliskin elestirel degerlendirmeler iki farkli koldan yükseliyor. Ilki egitimsiz toplum, cehalet, geri kafalilik üstünden seküler otoriter uygulamalarla sorunu asma önerilerinde bulunuyor. Bunu yaparken dogal olarak cumhuriyetçi devlet geleneginin "tekke ve zaviyeler" politikasinin devamcisi stratejiler öneriyorlar. Modern devletin "ortaya çikan suçun ortaya çikmasini engelleyici olmayan ama ortaya çikan suçu cezalandirmaya odaklanan" yüzyillik çözüm önerileri yineleniyor.

Diger degerlendirme, gerçek dinin ne olup olmadigi üzerinden yapiliyor. Çocuklara ve gençlere yönelik cinsel siddetin dinde yerinin olmadigini, bunu yapanlarin dinle alakasinin olmadigi dillendirilerek, bir anda bir hokkabazlikla isin faili konumunda bulunanlar ortadan yok ediliyor. Böylelikle açiga çikan durumlarin gündemde kalmasinin önüne geçilmis olurken, sorunun altyapisinin üstü örtülmüs oluyor. Sistem hatalara ragmen sürdürülebiliyor.

Aslina bakilacak olursa ilk degerlendirmenin sonunda varilan yer çok da uzak bir yer degil. Seküler degerlendirmeler de gerçek dinin bu olmadigi, dinin daha modern bir versiyonunun devlet kontrolüyle isleyebilecegini düsünüyor.

Oysa durumun nedenlerini belki çok baska yerde aramak gerekiyor. Bugün haber kanallarini, gazete sayfalarini dolduran ve her yeni olayda bir önceki olayi unuttugumuz bu toplumsal sorun, sadece yasadigimiz topraklarin sorunu degil. Olayi böyle genis bir ölçekte ele almak, bu topraklarda da yasanilan benzer olaylarin neden ve çözümünü düsünmek adina daha radikal olanaklara yüzümüzü dönmemizi, düsünmemizi saglayabilir.

Toplumsal Bir Gerçeklik Olarak Tarikatlar

Bu cografyada, 30 tarikat ve bunlara bagli 400 küçük tarikat oldugu tahmin ediliyor. 3 milyon üzerinde insanin tarikatlarla iliskisi var. Bu sayinin çok daha fazla oldugunu dillendirenler yok degil. Sadece Istanbul'da 500'e yakin tekkenin oldugu ve isledigi biliniyor. Istanbul disinda; Siirt, Amed, Mardin, Van, Adiyaman, Batman, Hakkari, Sirnak, Agri, Mus, Bitlis, Antep ve Urfa'da bine yakin medrese oldugu varsayiliyor.

Bunlarin disinda kaç evin medrese olarak kullanildigi, kaç apartman dairesinde küçük tarikatlarin egitim verdigi bilinmiyor. Bunlarla beraber düsünülünce, bu olgunun hiç de önemsenmeyecek bir olgu olmadigi göze çarpiyor.

1983'le beraber baslayan "demokratiklesme" sürecinde, siyasal partilerin "oy stratejileri"nin bir mecrasi olarak gördükleri tarikatlar bir mesruiyet saglayarak siyasal ve toplumsal yasamin kaçinilmaz bir parçasina dönüsüyor. 90'lara yaklasirken sadece din egitimi verilen bir mecra olmaktan çikan tarikatlar, ekonomilerini büyütme, bürokraside örgütlenme ve devlet kadrolarini alma gibi hamlelere girisiyor. Bu ekonomik ve siyasal hamleler, 2000'lerle beraber kurulan sirketler, holdingler ve okullarla daha büyük bir boyut kazaniyor.

Simdilerde, egitim ve saglik sektöründe sektörün en önemli figürleri olan istiraklerin tarikatlarla iliskisi gizlenmiyor. Bu alanlarda, bakanliktan memurluga devlet kademelerindeki örgütlenmeler biliniyor, yaziliyor ve konusuluyor. Dünyanin farkli yerlerinde hareket eden yardim dernekleri ve kuruluslar, tarikatlarin varliklarina bir yandan küresel bir boyut kazandiriyor bir yandan toplumsal mesrulugu pekistiriyor. Medya-yayin sektöründeki örgütlenmelerle toplumun farkli kesimlerine nüfuz edilebiliyor.

Cumhuriyetçi devlet geleneginde yasaklanmis tarikat ve cemaatlerin kavustugu bu mesruiyeti akilda tutmak önemli. 3. sayfa haberlerine konu olan çocuklara yönelik cinsel siddet ve bu "mesruiyet" arasinda dogrudan bir bag var.

Mürid-Mürsid Iliskisi: Rabita

Her ne kadar, Islam'da tanri ve insan arasinda bir aracinin varliginin kabulu bir tartisma olsa da tarikatlarin toplumsal gerçekligi, din içerisindeki farkli yorumlar ve dinin hiyerarsik yapisi "yol gösterici"nin varliginin mesrulasmasina yol açmis.

Bu mesruluk, ortaya çikan hiyerarsinin ve otoritenin, dinsel baglami yüzünden sorgulanamaz bir boyuta ulastirmistir.

SEYHIN HUZURUNDA GEREKEN EDEPLER

Ruhaniyet için perde, uzaklik, yakinlik, madde ve müddet yoktur.Bundan dolayi mürsidin ruhaniyetinin hazir olmasi müridin kalbinin hazir olmasiyla beraberdir. Mürsid, maksud (istenilen Allah'a kavusmay)a vesile oldugu için, mürid mürsidini unutmamaya gayret etmelidir.

Öncelikle genel anlamda uyulmasi gereken üç edep vardir:

Birincisi:Abdestli olmak

Ikincisi: Bütün günahlardan, kusurlardan ve gafletten(nefsin arzusuna uymaktan) on yahut onbes kere istigfar etmek.

Üçüncüsü: Fatiha ve ihlas-i serif okuyup,mürsidin ruhaniyetine hediye etmektir.Sayilan bu üç sey (mürsidin huzuruna) yürümeye baslamadan öncedir.

(Bu vazifeleri,mürsidini ziyaret etmek üzere henüz yola çikmadan önce yapmali,) yürüme esnasinda ise,feyiz almak için kalbini mürsidin kalbine tamamen (birliktelik saglayarak) baglamalidir.Lakin kibirlenmekten, kendisini begenip üstün görmekten uzak tutup, bu rabti (ilgiyi) ihlas ve muhabbet sekli üzere son dece yalvarma ve inkisar (kirgi ve üzgün olma hali) ile olmalidir.

Rabitaya devam, kalpte zikri meydana getirir, zikir ise huzur temin eder.Onun için sadik müritlerin en mühim vazifesi huzur halini buluncaya kadar sidk-i sadakatle rabitaya devam etmektir.

Bahsi geçen alinti, internet üzerinden basit bir aramada çikan herhangi dinsel içerige sahip tarikat ve cemaat sitelerinden yapilmistir. Inanç, insan ve tanri iliskisinin disinda; iki insan arasindaki iliskinin nasil olmasi gerektigi tanimlanmistir. Bu iliskide gözlerden kaçmamasi gereken, mürsid diye bahsedilen "seyh"in kutsal varligidir. Alintida dinsel hiyerarsik zincirde konum elde eden sahsa gösterilmesi gereken dinsel saygi biçimlerinden ayrintili bir sekilde bahsedilmektedir. "Ilgi, sevgi, yalvarma ve mahcubiyet" bu sahisla kurulan iliskide istenilenlerdir.

* Mürid, mürsidin yüzüne bakmayarak, (mürsidin karsisinda) boynunu egip söyle durmali ki: Sanki kendisi, sahibi olan efendisinden kaçmis ve daha sonra yakalanip geri getirilmis bir köle gibi tevazu ile durmalidir.Boynu bükük ve kusurunu itiraf eden bir kisi gibi olmali ve daima husu, huzur, saygili ve hürmetkar olmaya dikkat etmelidir.

* Mürsidi emretmedigi müddetçe oturmamalidir.

* Dini bir ihtiyaç yahut tasavvufta bir müskülü (problemi) yahut da mürside ait bir is olmadikça kendiliginden yani konusmasi emredilmeden konusmaya baslamamalidir.

* Mürsidin huzurunda bulunanlar ile konusmamalidir.Mürid olan kimse her ne kadar yasli bile olsa bundan kaçinmalidir.

* Asik olan kimse, asik oldugu kimseden baskasina ihtiyaç duymadan nasil duruyorsa, öyle durup, mecliste olanlarla asla ilgilenmemeli yani yüz çevirip bakmamalidir.Çünkü müridin mürside olan aski gerçekte Mevla Teala'ya oldugundan, mürside tazim ve asik olmak, gerçekte Mevla'ya dir.

* Ve yine suskun ve gözleri kapali olarak durup seyhinden fayiz almak için (kalpten) yalvarma ile beraber seyhin kalbine yönelici olmalidir.

* Mürid, mürsidiyle beraber yemek yemesin, elbisesini giymesin, ona ait olan kaseden su içmesin, binegine binmesin, mürsidin mekanina oturmasin.Eger bunlardan birini yapmasini mürsidi emrettiyse yapsin.

* Mürid, mürsidin kovmasini ve azarlamasini çirkin görmeyip bilakis bir lutuf olarak görmelidir.

Intisab, irsad, muhabbet, samimiyet, sohbet, hizmet, rabita, halvet... Seyh ve müridinin iliskisini anlamlandirmak için kullanilan birçok kavram var. Bu kavramlarin ortak noktasi, seyhin iktidarli pozisyonunu pekistirmek ve bu pozisyonun devamli varligini saglamak için kavrami her yere çekilebilir kilan muglaklik...

Rabita, sohbet, samimiyet vb. adi altinda cinsel siddetten ekonomik sömürüye dek birçok sey mesrulastirilmaktadir. Cemaat içinde dinsel mertebesinin yükselecegi ve cennete kavusacaklarina razi edilerek ya da tanrinin gazabina ugrayacagi tehdidiyle ikna edilerek cinsel siddete maruz kalinmaktadir.

Bu duruma maruz kalanlarin yasi küçüldükçe, siddetin boyutu artmaktadir. Tarikatlarin fiiliyatta islettigi "gizli" kurallari içinde, çocuga yönelik cinsel siddet olaganlastirilmaktadir. Özellikle utanç ve suçluluk hissi, çocuk ve genç bireylerin sessiz kalmasina ve durumu kabullenmesine yol açmaktadir. Din kurumlari ve din adamlarina gösterilen saygi, olasi bir durumda bu dinsel otoriteye ters düsmemek gibi baski unsurlari, bu çocuk ve genç bireylerin aile tarafindan da yalnizlasmasina yol açmaktadir.

Meseleyi Radikal Bir Zeminde Tartismak: Din Olgusu

Ortaya çikan olumsuz tüm örneklerde sorun, ya cinsel siddeti açiga çikaran bireylere ya da bu yanlis bireylerin kurdugu anlayis ve topluluklara yüklenmektedir. Bu birey ya da topluluklarin olmadigi bir ortamda sorunun ortaya çikmayacagi düsünülmekte, yazinin basinda da belirttildigi üzere "gerçek din" bu degildir denilmektedir.

Oysa çocuklara yönelik cinsel siddet olgusu, yalniz bu topraklara özgü bir sorun degildir. Sadece Katolik kilisesinin çocuga yönelik cinsel siddet vakalarinin boyutunun ne olduguna popüler bilgi kaynaklarindan ulasilabilir. Kaynaklarin ne kadar kapsamli oldugu görülebilir. Çocuklara yönelik cinsel siddetin boyutunu, "dinsel istismar" basligi açacak kadar vahim oldugu görülebilir.

Bu örnekler, dünyanin farkli yerlerinde, farkli dinlerde benzer sekilde karsimiza çikmaktadir. Böyle bir veriyle karsi karsiya gelmek ne anlama gelir? Bu durumu anlamlandirmak önemlidir.

Cinsel siddet vakalari konusulurken, dinsel otoriteye sahip insanlarin pozisyonu gündem edilmemekte, önceden kabul edilmis bir gerçeklik olarak görülmektedir. Ancak bu "suistimal" potansiyeline sahip pozisyonu, sorunun ana kaynagi olarak koymaya ihtiyaç var.

Dinsel Düsünme Biçimi

Insanin kendini anlama, içinde bulundugu dogayi anlama, diger insanlarla beraber olusturdugu toplumu anlama açisindan din, insanlik tarihinde bir durak olarak görülebilir.

Peki bu anlamalar nasildir? Insan ve tanri arasindaki iliskiden yola çikar. Merkeze tanriyi, onun etrafina insani "kul" olarak koyan bir düsünme biçimidir. Yani insan bir dolayimdir. "Hep var olmus ve olacak karsisinda", "her seye gücü yeten karsisinda", "hatasiz olan karsisinda" bir dolayim...

Varligi baska bir seyin varligi ile anlamli olan; o olmazsa olmayan, kendi basina var olamayan bir insan vardir dinde. Dolayisiyla bu düsünce içinde insan geçici, güçsüz/aciz, hataya açiktir. Kendi varligini, diger bir varliga bagli kilan aciz bir varlik olarak insan...

Bu iki varlik arasindaki iliski nasil okunabilir? Cevabi açik: Bir iktidar iliskisi olarak.

Bu iktidar iliskisi konusulmadan, tartisilmadan dinsel pozisyona sahip bireyler ve bu bireylerin digerleriyle kurdugu iliski görmezden gelinir. Iktidar hiyerarsisinde kendi paylarini alanlar, diger bireylerin tanriyla kurdugu iliski neyse ona benzer bir "kulluk" beklerler. Zira yukarida alintilanan "seyhe karsi nasil davranmak gerekir" basligi buradan okunabilir.

Varligi kendinden olan, sorgusuz ve sualsiz kilinan iktidara benzer olarak, dinsel hiyerarside konumu bulunan seyh, hoca, mürsid vs. de sorgusuz ve sualsiz kilinir. Onun etrafindaki herkes onun kulu pozisyonunda, ona tabi kilinir. Tanri karsisindaki içsellestirilmis acziyet nasilsa, bu dinsel pozisyondaki sahislar karsisindaki acziyet de ayni olmalidir. Onlarin bu konumu, onlardan gelen her ne olursa olsun kabulü ve sessizligi içerir.

Açikça belirtelim: Gerçek neden, din olgusunun kendisinde, kurumsallasmis inanç biçimlerinde aranmadan; bu iliskinin, bir iktidar iliskisi oldugu açik bir sekilde ortaya konmadan tespit yapilamaz, çocuklara yönelik cinsel siddet vakalarinin nedenleri de anlasilamaz.

Ihtiyaç Olan Nedir?

Dini böyle bir iktidar iliskisi olarak kavradiktan sonra; dinle ayni gibi görünen etik, ahlak gibi kavramlari dinden ayristirmamiz gerekiyor. Ahlakin temellerini daha genis bir düsünsel zeminde yeniden olusturmaya ihtiyacimiz var. Ahlaki duygularin, metafizik degil rasyonel kökeni ve kaynaklarinin oldugunu konusmaya ihtiyaç var. Gerçekçi ve yeni etik bir sisteme ihtiyaç var.

Ahlakin dinden özgürlestirilmis temellerini ortaya koymaya; ahlakin din ve metafizik ile baglantisini reddederek, etigi dogalci temeller üzerine kurmaya ihtiyaç var. Insanin yalnizca gerçekligin dünyasinda kalarak hakikaten ahlakli bir yasam için kuvvet bulabilmesine ihtiyaç vardir.

Adaletin olmadigi yerde, ahlakin olmadigini bir ilke olarak içsellestirmeye ihtiyaç var.

Bir de Mihail Bakunin'in su söyledigine kulak vermeye;

"Tanri fikri, insan mantigi ve adaletten feragat etme demektir; insan özgürlügünün en kesin yadsimasidir ve kaçinilmaz olarak insanligin hem kurumsal olarak hem de uygulamada kölelestirilmesine neden olur."

Bu yazi Meydan Gazetesi'nin 51.sayisinda yayinlanmistir.

https://meydan.org/gundem/2019/11/kursu-yurdu-vakfiyla-muridi-hocasi-seyhiyle-dinsel-siddet-huseyin-civan/
________________________________________
A - I n f o s Anartistlerce Hazirlanan, anartistlere yonelik,
anartistlerle ilgili cok-dilli haber servisi
Send news reports to A-infos-tr mailing list
A-infos-tr@ainfos.ca
Subscribe/Unsubscribe http://ainfos.ca/mailman/listinfo/a-infos-tr
Archive http://ainfos.ca/tr
A-Infos Information Center