A-Infos (nl) Groot Brittanie, anarchistisch blad Direct Action #40 - commentaar - De plaag van de mensheid: kapitalisme, vervreemding, misdaad en krankzinnigheid [en]

Een onderwerp van gesprek dat dezer dagen bijna iedere sfeer van het sociale 
leven binnen dringt gaat over het algemene verval van de maatschappij: de 
desintegratie van de gemeenschap en het gebrek aan zorg voor anderen. Unanieme 
onrust wordt uitgedrukt over stijgende niveaus van crimineel, gewelddadig en 
a-sociaal gedrag. Het betreuren van het voorbij gaan van de mythische goeie oude 
tijd lijkt niet langer te zijn voorbehouden aan de oudere mensen, en een 
algemene stemming van pessimisme overheerst. Maar waarom zijn de dingen zo 
slecht, en wat kunnen we er aan doen? Wel, hier is een verklaring die je niet in 
de Daily Mail zult lezen! --- Het kapitalisme is, in de woorden van John Maynard 
Keynes, ?het absurde geloof dat de slechtste mensen, met de slechtste motieven, 
op een of andere manier in het voordeel van allen werken?. Om zichzelf te 
legitimeren wordt de economische infrastructuur van het kapitalisme constant 
versterkt door diens ideologische bovenbouw. Concurrentie, hebzucht, 
materialisme, ijdelheid en obsessie met status worden wereldwijd bevorderd door 
de dominante instituties van de maatschappij. Deze waarden worden door ons
allen in de loop der tijd in verschillende maten geinternaliseerd. Op die
manier worden we geconditioneerd om het kapitalisme, diens geloof en
hiërarchische structuur te zien als de natuurlijke orde van de dingen.

Tijdens de industriële revolutie werden de ?protestantse werk ethiek? en het
Darwiniaanse idee van ?het overleven van de sterksten? gelijkgesteld met
individualisme en de accumulatie van rijkdom. Dit hielp de heersende klassen
bij het doorvoeren van de veranderingen die ze wensten. In meer recente
tijden heeft het kapitalisme een verdere verschuiving ondergaan met de
uitvinding van het massa consumentisme en bot Thatcherisme. De nadruk is van
de gemeenschap naar het individu verschoven. Heb je buren lief is vervangen
door voor jezelf zorgen; wederzijdse hulp door het overleven van de
sterksten. Isolatie en vervreemding zijn aan de orde van de dag in een
moderne wereld die wordt overheerst door angst, achterdocht en
ontevredenheid.

Het onderwijs systeem onderstreept vooral dat resultaat gaat over
concurrentie en gehoorzaamheid tegenover autoriteit, een filosofie die wordt
versterkt door een onophoudelijk programma van beoordelen en testen. De
meedogenloosheid van de markt ideologie gaat onvermijdelijk over in de
wereld van het werk, met raamwerken voor resultaat, liga tafels,
verkoopdoelen en materiele stimulansen. In de meeste organisaties zijn de
meest botte individuen degenen die vooruit komen en de ladder van succes
beklimmen. Omgekeerd zijn degenen die altruïstische en sociaal nuttige
beroepen uitoefenen onder de slechtst beloonde groepen. Een recente
illustratie hiervan werd gegeven met de onthulling dat in het afgelopen jaar
de topmensen in het bedrijfsleven een stijging van inkomen van 37 % kregen;
in vergelijking hiermee werd aan verpleegsters recentelijk een
loonsverhoging van 2 % aangeboden ? in feite een verlaging van het loon, als
je rekening houdt met de inflatie.

Reclame verwoest ons leven constant met diens onbereikbare, bedachte beelden
van perfectie; ontworpen om ontevredenheid zowel te scheppen als te voeden.
Zelfs in onze woningen lijden we onder een voortdurende overvloed van tv en
radio reclame, reclame mensen die ons opbellen en junk mail. Beroemdheden
worden ons voorgehouden als rolmodellen om ons aan te zetten tot massa
consumptie.

Vermaak weerspiegelt een perverse voyeuristische momentopname van het
heersende sociale verval. Gewelddadige computer spellen stellen ons in staat
om onze vijanden in de virtuele wereld zonder inspanning weg te vagen.
Boekenwinkels hebben biografieën van harde mannen, voetbal vandalen en
figuren uit de criminele onderwereld in overvloed; net als teksten over
gruwelijke activiteiten van serie moordenaars. Gangster rappers zijn de
nieuwe geliefden van MTV, met ?blinkende? juwelen, rijdend in snelle auto?s
en omringd door schaars geklede vrouwen. Hollywood films laten adembenemende
gewelddadige acties zien, en gangster ?cool?. Soap opera?s op tv schilderen
het agressieve macho gedrag en sociaal disfunctioneren om ons heen af als
normaal.

Zelfs gepopulariseerde vrije tijd activiteiten bevorderen sociale
vervreemding. Voetbal velden dienen als een (beheerste) druk uitlaat voor
onze frustraties. Voor een pond of 30 kun je tijdelijk die verloren zin van
gemeenschap herwinnen en je primitieve gedrag uiten tegenover de
scheidsrechter en mensen uit andere steden. Cafes en nachtclubs stimuleren
een concurrerend gedrag waarin vervreemde seksualiteit en macho geweld aan
de (met alcohol gestimuleerde) orde van de dag zijn. Fit blijven betekent
het overhandigen van grote sommen geld voor gymnastiek, alles voor het
voorrecht van het gebruik van een tredmolen, het luisteren naar van tevoren
opgenomen muziek, en koste wat het kost vermijden van menselijk contact.
Winkels waar kan worden gegokt, casinos en loterijen verkopen ons de ?wordt
snel rijk? droom ? tegen een prijs. Het is opvallend dat alle vormen van
vermaak door het kapitalisme zijn besmet, waaronder muziek en theater,
ontworpen zijn om ons ons geld afhandig te maken terwijl ze ons een
tijdelijke en in sommige gevallen verstand verbijsterende vlucht uit onze
ellende bieden. We zijn tot grotendeels passieve toeschouwers gemaakt,
terwijl we ooit acteurs en uitvoerders waren (gelukkig is het in minder
gecommercialiseerde wijken zo dat sommige gemeenschappen nog steeds genieten
van het maken van hun eigen muziek, theater, spellen, sporten en vermaak,
zonder enig toevlucht te zoeken tot monetaire winst).

Op een wereldwijde economische schaal gaan bedrijven die niet genoeg winst
maken failliet. Grote bedrijven slokken kleinere bedrijven op. Machtige
staten nemen zwakkere staten over. De rijken worden rijker, de armen worden
armer. Het natuurlijke milieu wordt opgeofferd op het altaar van materiele
hebzucht. Mensen sterven in miljoenen vanwege gebrek aan toegang tot
basisbehoeften zoals schoon water, terwijl de wereld meer dan genoeg
produceert. Het spectrum van oorlog is een altijd aanwezige werkelijkheid.
Massieve winsten voor de weinigen, ellende en slaaf zijn voor de rest.
Regeringen moorden; banken en bedrijven stelen. Wat hebben we fijne
rolmodellen. Dat is het kapitalisme, en dat is diens verdorven moraal.

Dus, waarom al die misdaad en a-sociaal gedrag? Wel, als het bovenstaande
nog niet genoeg was, verdeelt de maatschappij ons vanaf een vroege leeftijd
in successen en mislukkingen. De mislukkingen, niet in staat om status te
bereiken door legitieme paden, zoeken vaak sociale waarde, beloning en
respect door alternatieve middelen. In de armere, meer gebrutaliseerde delen
van de maatschappij wordt sociale uitputting vermenigvuldigd en is het het
meest acuut. Problemen zoals slechte huisvesting, te veel mensen op elkaar,
gebrek aan mogelijkheden, drugsmisbruik en gemakkelijk beschikbare wapens
stimuleren gangster gedrag en geweld ? de duivel schept werk voor werkloze
handen. In gebieden waarin wapens en wapenmisdaad de norm zijn, sluiten
sommigen zich aan bij bendes en dragen ze puur uit zelfbehoud wapens (een
sentiment dat recentelijk werd uitgedrukt door een lid van So Solid Crew,
vrijgelaten uit de gevangenis vanwege het bezit van een vuurwapen). Turf
oorlogen worden uitgevochten om lucratieve drugs markten veilig te stellen
en territoriale overheersing op te leggen, waarbij tragisch gezien
onschuldigen in de beschietingen terecht komen. Het is het kapitalisme, maar
zonder de steun van de staat. Ondertussen accepteren de heroine en crack
verslaafden de nederlaag en beroven ze hun buren om hun gewoontes te voeden.


Onnodig te zeggen dat de rechtse pers diens rol plichtsgetrouw vervult, in
het behoud van de status quo, waarbij het wijst op wat moet worden gedaan om
de dingen goed te regelen. De gebruikelijke verdachten worden getoond
(gezinnen met een ouder, de vrije moraal, immigranten, vrijbuiters) en de
vinger van beschuldiging wordt stevig gewezen. Een van de basispunten van
het sociale beleid van politiek rechts is gebaseerd op belachelijke noties
van genetische inferioriteit als oorzaken voor mislukking in het onderwijs
en misdaad. Dit (vaak racistische) denken in zondebokken dient om verder
wantrouwen en verdeeldheid te scheppen. Het klimaat van angst wordt
overdreven en in steeds grotere mate gecultiveerd. Politici worden gedreven
tot het aannemen van draconische wetgeving en rigoreuze straffen om de
uiteenvallende sociale orde in stand te houden. Echter, regeringsstrategieen
zoals de ?oorlog tegen drugs? falen eenvoudigweg omdat ze de sociale
oorzaken die er de bron van vormen niet aanpakken.

Geholpen door het wantrouwen dat ze hebben helpen scheppen versterken de
autoriteiten hun controle over ons. Controle door CCTV en ID kaarten worden
de norm, waarbij iedere beweging wordt bijgehouden. Zelfs onze e-mails en
trips in cyberspace worden nauwlettend gevolgd.

Fleet Street en andere zuilen van de gevestigde orde verlichten ons door een
terugkeer naar de veel gekoesterde ?gezinswaarden? te stimuleren als het
middel om alle kwaden te genezen. Maar het specifieke type van
gezinsverhouding dat onder het kapitalisme bestaat is nog een andere
belangrijke factor in het verklaren van het disfunctioneren van onze levens.


In zijn boek ?They **** you up? concludeert de psycholoog Oliver James dat:
Zorg van lage kwaliteit en gebrek aan continuïteit in de vroege jeugd zijn
de kern oorzaken van misdaad en geestelijke ziekte. Te geloven, zoals veel
Britse en Amerikaanse leiders lijken te doen, dat genen de voornaamste reden
zijn dat de armen arm zijn, de slechten slecht zijn en de gekken gek is
eenvoudigweg niet correct.

Terwijl sommigen die gevangen zijn gezet daar zijn omdat ze bewust in strijd
met wetten die fundamenteel onrechtvaardig zijn hebben gehandeld, geldt dit
voor velen niet. Studies die wijdverspreide patronen van geestelijke ziekte
en persoonlijke wanorde onder gevangenen in Britse en Amerikaanse
gevangenissen onthullen tonen een duidelijk verband aan tussen
krankzinnigheid en slecht zijn. Er kan daarom voor worden gepleit dat de
bewoners van de gevangenis en van de maatschappij als geheel beter zouden
worden gediend door behandeling in plaats van bestraffing binnen
onmenselijke instituties die Kropotkin omschreef als ?universiteiten in
misdaad?. Maar natuurlijk onderstreept dit waarom gezinswaarden zo
belangrijk zijn? Ja, maar het is niet zo eenvoudig.

In pre- en post-kapitalistische maatschappijen bestaat een systeem van
sociale verwantschap waarbij de gemeenschap optreedt als het middelpunt, met
waarden zoals wederzijdse hulp en samenwerking, die voorrang krijgen boven
egoistisch individualisme. Familie leven wordt niet gestructureerd rond een
kleine sociaal geïsoleerde eenheid waarin iedere bewoner een vastgestelde en
aparte rol speelt. Uitgebreide familie systemen betekenen dat als,
bijvoorbeeld, een ouder niet meer in staat is voor de kinderen te zorgen
(bijvoorbeeld vanwege ziekte), andere ondersteunende mechanismen beschikbaar
zijn om een consistentie en continuïteit in de zorg veilig te stellen voor
degenen die in hun vormende jaren zitten. Merk op dat al het beschikbare
bewijs laat zien dat onze ervaringen in het vroege leven een belangrijk deel
vormen in het scheppen van onze gedragspatronen in latere jaren, wat
betekent dat als je onder misbruik of onverwantwoorde zorg lijdt in een
modern gezin regeling, onmiddellijke ondersteunende systemen minder
waarschijnlijk toegankelijk zijn. Niet verrassend is dat een groot deel van
de onderzochte gevangenen op een moment in hun jeugd onder lokale autoriteit
of vervangende zorg was geweest. Je hoeft geen genie te zijn om te stellen
dat armoede een belangrijke factor is in het bepalen van de vaardigheid om
kinderzorg van goede kwaliteit te leveren, en mogelijkheden voor later in
het leven te zorgen.

De pionierende sex-pol geschriften van Wilhelm Reich in de jaren dertig van
de 20e eeuw blijven van belang en leveren verdere brandstof om de vlammen
van verzet tegen het huidige gezinsbeleid aan te wakkeren. Reich analyseerde
de verschillende middelen waardoor moderne mensen toegankelijk worden
gemaakt voor autoritaire, hiërarchische en op klasse gebaseerde cultuur.
Reich concludeerde dat de patriarchale gezinsfuncties het epicentrum zijn
voor reproductie van kapitalistische/autoritaire ideologieen, waarbij hij
radicale psychoanalyse met het marxisme combineerde. Het remt de jeugd af
met een seksueel en moreel repressief conditioneren, dat de overheersende
waarden van de maatschappij weerspiegelt, het functioneert als een
mini-staat die massa geproduceerde individuen voortbrengt die gehecht zijn
aan autoriteit en bang zijn voor zelfbeschikking. In Reich?s woorden
?seksueel verbod verandert de structuur van het economisch onderdrukte
individu op zo?n manier dat hij denkt, voelt en handelt in strijd met zijn
eigen materiele belangen?. Doordat het ons manipuleert in het vervullen van
vooraf vastgestelde rollen verzekert het gezin ook dat we onze
ondergeschikte status in de kapitalistische hierarchie accepteren. Bovendien
zou het geen verrassing moeten zijn dat veel van degenen die zijn
veroordeeld vanwege seksuele wetsovertredingen afkomstig zijn uit de
seksueel meest onderdrukte en/of misbruikte omgevingen. De uitgebreide
pedofilie in de kerken is slechts een voorbeeld. In een maatschappij die
archaische religieuze concepten van kuisheid en schuld oplegt met
pornografische beelden die vervreemden en onze seksuele behoeften tot een
goed maken, liggen conflicten voor de hand. Zulke conflicten liggen vaak aan
de wortel van veel neurotisch, controlerend en misbruikend gedrag.

Gezien dit alles zijn we opgezadeld met schuld, de dreiging overbodig te
zijn, de behoefte om te goochelen met verplichtingen, verkeersopstoppingen,
belastingen, de krankzinnigheid van het spitsuur ? de lijst is eindeloos.
Een op de vijf volwassenen lijdt gedurende een periode in hun leven aan een
geestelijke ziekte, en 1 op de 25 gebruikt geneesmiddelen tegen
depressiviteit. Medische behandeling betekent gewoonlijk 10 minuten met de
huisarts en een stroom van tabletten; een metaforische sticker voor de
chronische malaise van de moderniteit. R.D. Laing?s inzicht over sommige
mentale ziekten als zijnde symptomatisch voor onze poging om ons aan te
passen aan de krankzinnigheid van de maatschappij en het gezinsleven is nog
steeds heel belangrijk. Het kapitalisme, diens waarden, instituties en
moraal verschaffen machtige krachten die de zin van goede wil en
menselijkheid die gewoon voor ons is aantasten en minder waard maken.
Echter, het verstorende beeld dat is geschilderd moet worden gecompenseerd
door de erkenning dat ondanks alle negatieve invloeden waar we aan worden
blootgesteld, goede daden nog altijd talrijker zijn dan slechte daden.
Misschien is er toch enige hoop, en gesteld kan worden dat sociologische en
psychologische verklaringen van gedrag heel openlijk deterministisch kunnen
zijn. Wat ze continu aantonen is dat mensen sociale wezens zijn die in staat
zijn zich te ontwikkelingen, te rationaliseren en zich aan te passen aan
volledige nieuwe sociale voorwaarden.

De conclusie, misschien voorspelbaar, is dat om de systematische
verslechtering van de menselijke situatie om te keren een volledig ander
type van economische en sociale regeling vereist is. Gebaseerd op de
principes van wederzijdse hulp, samenwerking en een systeem van
productie/distributie gebaseerd op behoefte, zullen de tegenstrijdigheden en
onmenselijkheid van het kapitalisme voor altijd worden weggevaagd. De nieuwe
orde zal niet afhankelijk zijn van geweld of angst. Het zal voorrang geven
aan sociale rechtvaardigheid, waardoor een gemeenschapsgeest wordt gevoed,
een cultuur van tolerantie, gelijkheid en libertair socialisme. Eenvoudig
gezegd zou het leven veel gemakkelijker en beter zijn voor iedereen als we
zouden samenwerken. Deze nieuwe wereld is binnen ons bereik als we bereid
zijn de kettingen van de bazen en de staat die ons tot slaven maken af te
werpen. Hun primitieve, achterhaalde hond-eet-hond ideologie (die ons tot
vijanden van elkaar maakt) moet voor altijd in de vuilnisbak van de
geschiedenis worden geworpen. Een nieuwe periode wacht.

Ons startpunt, het opbouwen van een nieuwe maatschappij binnen de oude
maatschappij, betekent niet slechts het overnemen van de controle over de
productiemiddelen; het gaat over het herbevestigen van solidariteit en
sociale ondersteuning netwerken waar we wonen. Het gaat over het herkennen
en uitdagen van onderdrukking wanneer en waar het diens lelijke hoofd
opsteekt. Het gaat over delende en ontwikkelende organisaties, sociale clubs
en vermaak buiten de controle van het systeem. Het gaat over het politiseren
van de gemeenschap, het gezin, het cafe, voetbal velden en de slaapkamer. In
Reich?s woorden is het ?het vinden van een verbinding met de banale,
primitieve, eenvoudige alledaagse leven van de breedste massa mensen?. Het
gaat over het spelen met onze eigen regels, niet die van het kapitalisme.
Het gaat over het ons in staat stellen om ons uit te drukken en onze
seksualiteit te onderzoeken zonder angst om belachelijk te worden gemaakt,
en het verwerpen van de rigide autoritaire moraal en rollen die ons vanaf
een jonge leeftijd worden bijgebracht.

Uiteindelijk, laat nooit worden vergeten dat liefdevol, aardig, niet
egoistisch en mededogend zijn werkelijk revolutionair is (gesproken als een
ware hippie!!). Op diens beurt levert een sterke zin van gemeenschap,
weerspiegeld in organisatie op de werkplek, en verbonden over de door het
kapitalisme kunstmatig geschapen grenzen, een machtig middel voor sociale
transformatie.
----------------------
Orig: (en) Britain, anarchist journal Direct Action #40 ? comment ? The
scourge of humanity: Capitalism, alienation, crime and insanity.
_______________________________________
A - I n f o s  N i e u w s  S e r v i c e 
Door, Voor en Over anarchisten
Send news reports to A-infos-nl mailing list
A-infos-nl@ainfos.ca
Subscribe/Unsubscribe http://www.ainfos.ca/cgi-bin/mailman/listinfo/a-infos-nl
Archive http://ainfos.ca/nl