A-Infos (nl) Groot Brittanie, anarchistisch blad Direct Action #40 - geschiedenis - Fabriekscomites in de Russische Revolutie [en]

Het idee van revolutie in Rusland heeft zich verspreid sinds de algemene staking 
van textielarbeiders die St. Petersburg in 1896 liet schudden. De Russische 
anarchisten stelden dat Rusland niet eerst een burgerlijke revolutie hoefde te 
hebben, zoals in Duitsland en Frankrijk, en dat de weg voorwaarts de 
revolutionaire algemene staking zou zijn. Massale stakingen gingen de volgende 
twee decennia door, tot het begin van de Eerste Wereldoorlog. ---- De repressie 
in Rusland en de groei van Zubatovian (door de staat gecontroleerde) vakbonden 
betekenden dat onafhankelijke massale arbeiders organisaties en vakbonden, die 
in Groot Brittanie en Duitsland in de zelfde periode gewoon waren, zich niet 
ontwikkelden. In de revolutie van 1905 ontstond de onrust niet door de politieke 
partijen en werd die niet door de politieke partijen gecoördineerd, maar door 
fabriekscomités die op de werkplek direct werden gekozen.

Stakingen werden spontaan uitgeroepen en verspreidden zich vaak voorbij een
enkele fabriek om lokale of regionale algemene stakingen te worden. Dit
niveau van actie toonde diens waarde en arbeiders begonnen afgevaardigden
van lokale fabriekscomités te kiezen om actie binnen de gemeente te
coördineren. Deze comites werden de embryo waaruit de Raden van Arbeiders
Afgevaardigden zouden ontstaan, die later bekend zouden worden als de
sovjets.

Bij de uitbraak van de revolutie in 1917 ontstonden fabriekscomités en
massale vergaderingen kwamen tot volledige volwassenheid aangezien veel
arbeiders, in plaats van buiten in staking te blijven, hun werkplek
overnamen en voort gingen te produceren voor de gemeenschap. Ze keken niet
naar enige centrale planning, maar begonnen de productie en distributie zelf
te organiseren. De fabriekscomités namen de verantwoordelijkheid voor alles
van productie, distributie en het verkrijgen van grondstoffen tot de
betaling van lonen (of betaling in goederen) en de organisatie van arbeiders
milities. Anarcho-syndicalisten wonnen meer invloed aangezien ze de
ontwikkeling van deze comites en vergaderingen in de richting van arbeiders
management over alle industrieën belangrijk vonden.

Zowel de anarcho-syndicalisten als de bolsjewieken verzetten zich met succes
tegen pogingen door de gematigden om de fabriekscomités te laten opgaan in
de vakbonden. Hoewel de invloed van de anarcho-syndicalisten toe nam, en
groter was dan je zou verwachten gezien hun aantal, waren het de
bolsjewieken met hun gecentraliseerde organisatie en leiderschap die het
meeste terrein wonnen. De fabriekscomités waren eerst verworpen door de
bolsjewieken, maar toen Lenin in april 1917 naar Rusland terugkeerde
realiseerde hij zich dat de stemming en het gevoel duidelijk libertair waren
en de bolsjewieken steunden de anarchistische leuzen van ?fabrieken aan de
arbeiders? en ?alle macht aan de sovjets?. Tijdens de Conventie van Alle
Russische Vakbonden in 1917 verklaarde Lenin dat ?de fabriek een
zelf-besturende commune van producenten en consumenten is?. Dit was puur
opportunisme om steun te winnen, totdat ze in staat waren de macht te
grijpen en de staat te gebruiken om hun wil op te leggen aan de comites en
sovjets.

Voordat de arbeiders de tijd hadden om een federatie van producenten en
consumenten te vestigen kregen de bolsjewieken de centrale controle over de
industrie, onder de vlag van ?oorlogscommunisme?. Ze drongen alle
uitdrukkingen van arbeiders management stap voor stap terug totdat de
fabriekscomités niets anders werden dan een verlengstuk van de staat.

Alleen in de Oekraine verscheen een omvangrijke vrije federatie van sovjets
en comites. Hoewel de Oekraine door Trotsky met het verdrag van
Brest-Litovsk was overgedragen aan Oostenrijk, versloeg een guerilla leger,
georganiseerd door de anarchist Nestor Makhno, de aanvallende troepen. Dit
stelde meer dan twee miljoen arbeiders in staat deel te nemen aan de eerste
test van het libertaire communisme, door vrije sovjets en fabriekscomités
onder het directe management van de arbeiders en de gemeenschap. Eerst
sloten de bolsjewieken een bondgenootschap met Makhno in zijn strijd tegen
het tsaristische Witte Leger, maar toen de tijd was gekomen zette Trotsky
het Rode Leger in tegen Makhno om de revolutie te onderdrukken en de
Oekraine onder bolsjewistische heerschappij te brengen.
Met de nederlaag van de revolutie door toedoen van de bolsjewieken toonden
hun invoering van de ?arbeiders staat? en dictatuur van het proletariaat het
ware gezicht van het bureaucratische despotisme.

De fabriekscomités tijdens de Russische Revolutie toonden slechts een
vluchtige blik van de vaardigheid van de arbeidersklasse om meesters van hun
eigen gemeenschappen, werkplekken en levens te zijn.
-----------------------------
Orig: (en) Britain, anarchist journal Direct Action #40 ? history ? Factory
committees in the Russian Revolution.
_______________________________________
A - I n f o s  N i e u w s  S e r v i c e 
Door, Voor en Over anarchisten
Send news reports to A-infos-nl mailing list
A-infos-nl@ainfos.ca
Subscribe/Unsubscribe http://www.ainfos.ca/cgi-bin/mailman/listinfo/a-infos-nl
Archive http://ainfos.ca/nl